Artvin (il)

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Bu madde Artvin il sınırları içindeki tüm bölgeyi kapsamaktadır. Başlığın diğer anlamları için Artvin (anlam ayrımı) sayfasına gidiniz.

Bu madde ya da bir kısmı, Vikipedi standartlarına uygun değildir ve bu nedenle düzenlenmesi gerekmektedir. Maddeyi Vikipedi standartlarına uygun biçimde düzenleyip, geliştirerek Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz. NOT: Gerekli değişiklik yapılmadan bu şablon kaldırılmamalıdır. Bu madde Haziran 2010 tarihinden beri, düzenleme isteğiyle etiketlidir.

Artvin ili
Konum
Artvin ilinin konumu
İlçeleri
[[Dosya:|{{{harita3_boyutu}}}px|center|İlçeler]]
Yönetim
Ülke:	Türkiye
Coğrafi Bölge:	Karadeniz
Vali:	Mustafa Yemlihalıoğlu
Genel bilgiler
Yüzölçüm:	7.436 km2 (2.871 sq mi)
Nüfus:	{{{nüfus}}} (2009) 168.092 [1]
Diğer bilgiler
Plaka kodu:	08
Alan kodu:	466
Website: T.C. Artvin Valiliği

Artvin ili, Türkiye Cumhuriyeti'nin Karadeniz Bölgesi'nin Doğu Karadeniz Bölümü'nde yer alan, Karadeniz'e kıyısı bulunan bir ildir. İl, Türkiye'nin Gürcistan'la olan sınırında yer alan kuzeydoğu köşesidir. Erzurum, Ardahan ve Rize illeriyle komşudur. Merkez ilçesi dahil 8 ilçeden oluşmaktadır. Yüzölçüm bakımından en büyük 55. il, 2009 nüfus sayımına göre de Türkiye'nin en kalabalık 75. ilidir.Komşusu Rize gibi coğrafi yapısıyla olduğu gibi kültürel yapısıylada anadolunun diğer bölgelerinden keskin çizgilerle ayrılır.

Milli parklarıyla meşhurdur. Şavşat ilçesinde bulunan Karagöl-Sahara Milli Parkı içerisinde bulunan Şavşat Karagöl ve Borçka Karagöl görülmeye değerdir. Efeler-Gorgit Tabiatı Koruma Alanı esas olmak üzere Camili yöresi Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO) tarafından biyosfer rezerv alanı olarak belirlenen Türkiye'deki tek bölgedir ve bir dünya mirası olarak görülmektedir.^{[kaynak belirtilmeli]}

Her yıl Ağustos ayında yapılan Kafkasör Festivali ise 3 gün sürer. Artvin boğalarıyla meşhur bir il olup simgesi boğadır.Artvin il nüfusunun çoğunluğunu gürcü ve laz gibi karadeniz halkları oluşturur. Artvin'e has halk oyunları , Artvin kafkas dansı,gürcü horonu,laz horonu,hemşin horonu, ve özellikle gürcü ve lazlarda horon ön plandadır.Ancak ahıska türklerinde Kafkas dansı daha ön plandadır.

Nüfus [değiştir]

Artvin mutasarrıfı tarafından 1922 yılının Haziran ayında düzenlenen cetvellere göre, Merkez, Borçka ve Şavşat kazaları ve bunlara bağlı nahiyelerinin nüfusları aşağıdaki gibidir.^[2]

Cumhuriyet dönemi [değiştir]

1924 yılında sancaklar vilâyet haline dönüştürülünce Artvin de vilâyet oldu. Ancak Artvin vilâyeti 1 Haziran 1933'te lağvedildi ve burası bir kaza merkezi olarak merkezi Rize olan Çoruh vilâyetine bağlandı. Bu durum 3 yıl kadar sürdü. Artvin 4 Ocak 1936 tarihinde yeni kurulan Çoruh vilâyetinin merkezi oldu. 1956 yılında ise Çoruh adı kaldırıldı ve ilin adı Artvin haline getirildi. Artvin nüfusu tahminlere göre %70 Gürcü,Laz ve Hemşinlilerden oluşmaktadır.Geriye kalan nüfus Kıpçak Türklerinden oluşur.

Coğrafya [değiştir]

İklim [değiştir]

Artvin'in iklimi Karadeniz iklimidir. Kıyı kesimlerinde ılık ve yağışlı iklim tipi egemendir. Artvin merkezinin de ılık ve yağışlı bir iklim tipi vardır. İlin yüksek kesimleri diğer Karadeniz bölgesi illerinde de olduğu gibi kışları kar yağışlıdır. Ancak bütün yıl yağışlı ve serindir. Artvin'in genelinde görülen Karadeniz iklimi, Şavşat'ın, Ardanuç'un ve merkez ilçenin rakımı yüksek olduğu yerlerde kışları daha sert geçer.

Ekonomi [değiştir]

Artvin'in ekonomisi tarım açısından incelenecek olursa çay, fındık ve son dönemlerde kivi tarımına dayalıdır. Ayrıca Yusufeli ilçesinde zeytin ve pirinç tarımı yapılmaktadır. Az da olsa narenciye üretimi mevcuttur. Aynı zamanda Karadeniz mısırı Şavşat ve Murgul gibi ilçelerde ön plana çıkmaktadır. Ancak küçük aile işletmeciliği yapılmaktadır. Yeni yapılan baraj sayesinde bu ilçenin ve Artvin'in kışları sert geçen yerlerinin artık daha ılık geçeceği öngörülmekte, çay ve kivi üretimine olanak sağlayacağı düşünülmektedir.

Artvin endüstri yoğun bir şehir değildir. Çay ve fındık fabrikaları mevcuttur. Aynı zamanda Murgul'da bakır çıkarıldığı için bakır işletmeciliği yapılmaktadır.

1980-1997 yılları arasında nüfusu sürekli olarak azalış gösteren Artvin'in, 2000 yılı genel nüfus sayımına göre il nüfusunda %0 2,28'lik artış görülmüştür. Bu oran, 1990'da %0 (-) 12.30, 1997'de ise %0 (-) 20.42 olarak gerçekleşmiştir.

Artvin, 1980 yılında yapılan nüfus sayımında 228.997 nüfusa sahip iken bu rakam 1985'de 226.338'e, 1990'da 212.833'e ve 1997 yılında da 187.274'e gerilemiştir.İl nüfusu 2000 yılında 191.934'de yükselmiştir.

Artvin'in, 1980-1997 yılları arasında artan oranda dışa göç veren iller arasında yer alırken, 1998 yılında Deriner barajı ile 1999 yılında Borçka ve muratlı barajlarının inşasına başlanması sonrasında yaratılan yeni istihdam alanlarının yanında, göçün ağırlıklı olarak görüldüğü Marmara bölgesinde yaşam güçlüklerinin etkisi ile dışa göç eğiliminde azalış olmuştur.

2000 YILI GENEL NÜFUS SAYIMINA GÖRE GENEL NÜFUS BİLGİLERİ

İlin Toplam Nüfusu 191.934 İl Merkezi Nüfusu 23.157 İlçe Merkezleri Nüfusu 61.041 Toplam Köy Nüfusu 107.736 İlin Nüfus Yoğunluğu 26 kişi İlin Yıllık Nüfus Artış Hızı (binde)1997-2000'e göre 2.28

Kültür [değiştir]

Artvin'de Karadeniz ve Kafkas kültürü hakimdir. Kafkas kültürü Kıpçak Türklerinde ve kısmen Gürcülerde vardır, Karadeniz kültürü ise Laz, Hemşinli ve Gürcülerde vardır. Mısır unu yaygın kullanılır. Ayrıca kıyıda hamsinin her çeşidi tüketilir. Kara lahana Artvin'de özellikle gürcü ve lazlarda vazeçilmez bir üründür. Yöresel çalgılar, tulum, akordiyon ve Karadeniz kemençesidir. Artvin yöresinde adı Artvin Barı olan fakat Atatürk'e ithafen adı Atabarı olarak değiştirilen halk oyunu, Artvin ile özdeşleşmiştir. Artvin ili'nin simgesi Boğa'dır. Her yıl Geleneksel Boğa Güreşleri Festivali yapılır, Kafkasör festivali bunların içinde en ünlüsüdür.

İdari bölünüş [değiştir]

Spor [değiştir]

Osmanlı İmparatorluğunun son dönemlerinden beri Artvin ilinde güreş ve cirit sporları yaygın iken günümüzde unutulan birer spor dalları haline gelmiştir.Hatta Cumhuriyetin ilk yıllarında Ruslarla yapılan güreş müsabakaları olmuş bu müsabakalarda kazanan güreşçilere devlet tarafından çeşitli ödüller verilmiştir.Cirit sporu arazinin engebeli olmasından dolayı Artvin ilinde pek yaygın değildir fakat Artvinli Ciritciler Erzurumda yapılan Cirit sporlarına katılmışlar ve halende katılmaya devam ediyorlar.

Kaynakça [değiştir]

• Artvinkafkas.com
• Artvin Valiliği
• Artvin İl Sağlık Müdürlüğü
• Artvin.biz

[gizle] g • t • d Artvin ili, Karadeniz Bölgesi, Türkiye Merkez (şehir) Artvin İlçe Ardanuç • Arhavi • Borçka • Hopa • Murgul • Şavşat • Yusufeli Bölgelere göre İller Ege Afyonkarahisar • Aydın • Denizli • İzmir • Kütahya • Manisa • Muğla • Uşak Karadeniz Amasya • Artvin • Bartın • Bayburt • Bolu • Çorum • Düzce • Giresun • Gümüşhane • Karabük • Kastamonu • Ordu • Rize • Samsun • Sinop • Tokat • Trabzon • Zonguldak İç Anadolu Aksaray • Ankara • Çankırı • Eskişehir • Karaman • Kayseri • Kırıkkale • Kırşehir • Konya • Nevşehir • Niğde • Sivas • Yozgat Doğu Anadolu Erzurum • Ardahan • Kars • Ağrı • Bingöl • Bitlis • Elazığ • Erzincan • Iğdır • Malatya • Muş • Tunceli • Hakkâri • Van Marmara Balıkesir • Bilecik • Bursa • Çanakkale • Edirne • İstanbul • Kırklareli • Kocaeli • Sakarya • Tekirdağ • Yalova Akdeniz Adana • Antalya- Burdur • Hatay • Isparta • Kahramanmaraş- Kilis • Mersin • Osmaniye Güneydoğu Anadolu Adıyaman • Batman • Diyarbakır • Gaziantep • Mardin • Siirt • Şanlıurfa • Şırnak